Stoppen met roken: alle voordelen en motivatietips op een rij

Stoppen met roken is iets dat veel mensen graag willen doen, maar daar een enorme moeite mee hebben. Niet gek, want het stofje nicotine dat in de sigaret zit, staat op de derde plaats van meest verslavende stoffen ter wereld. Toch is het niet alleen de nicotine die zorgt dat jij blijft teruggrijpen naar je sigaret. In dit artikel leggen we je alles uit en zetten we de voordelen van het stoppen met roken, inclusief tips om dit te bewerkstelligen, op een rij.

Waarom is een sigaret zó verslavend?

Dat roken slecht is, weten we allemaal wel. Dat we ermee zouden moeten stoppen, is ook algemeen bekend. Maar waarom blijft het gros van de rokers dan toch door paffen? Vaak wijst men naar nicotine als de boosdoener, maar dat is slechts gedeeltelijk terecht. Ja, nicotine is een zéér verslavende stof, maar toch is dit niet de enige oorzaak. In de liquids voor een e-sigaret zit immers ook nicotine, maar vaak grijpen mensen op den duur toch weer terug naar de traditionele sigaret. Waarom? Er is niet één aanwijsbare reden, het zijn er namelijk meer. Lichamelijk heb je de behoefte aan een sigaret, maar mentaal misschien nog wel meer. Wanneer je verslaafd bent, controleert de sigaret jouw welzijn, zowel fysiek als geestelijk. Hoe dat precies werkt, leggen we hieronder uit.

Nicotine niet de enige boosdoener

Het stofje nicotine wordt vaak aangewezen als dé oorzaak van een sigarettenverslaving. Enigszins terecht, want nicotine is naast heroïne en cocaïne de meest verslavende stof ter wereld. Toch is deze stof niet de enige boosdoener. Veel mensen stappen, in een poging om te stoppen met roken, over naar de e-sigaret. Deze elektrische variant is, – wat tot dusver blijkt uit onderzoeken – een stuk minder schadelijk dan de traditionele sigaret. Echter, een e-sigaret werkt vaak op basis van liquids. Deze liquids zijn te verkrijgen met diverse percentages aan nicotine. Toch grijpen veel mensen na enige tijd weer terug naar de tabakssigaret, ook al krijgen ze via de e-sigaret wel nicotine binnen. Nicotine is zodoende niet de enige oorzaak van een sigarettenverslaving. Het is de complete beleving die komt kijken bij het roken van een tabakasproduct. Goed om te weten wanneer je besluit te stoppen met roken. Je kickt dus van veel meer af dan alleen van de nicotine.

Waar ben je dan precies aan verslaafd?

Je bent uiteindelijk verslaafd aan de gehele ervaring en beleving van het roken van een sigaret. Nicotine speelt hier dus een grote rol in, maar er zijn meer aspecten die bijdragen aan de in stand houding van je verslaving. Hoewel nicotine met haar impact op je hersenen wellicht de grootste boosdoener is, zijn het ook de ‘momentjes’ die verslavend zijn geworden. In de ochtend een peuk bij je eerste kop koffie, een after dinner-sigaretje of even een paar hijsjes nemen tijdens een stressvol moment op het werk. En wat te denken van die momenten in de zomer, waarbij je op het terras, op een festival of tijdens een barbecue de ene na de andere sigaret opsteekt. Het is in deze situaties gewoon een automatisme geworden om een sigaret te roken. Daarnaast brengt roken een bepaalde smaaksensatie met zich mee, bijvoorbeeld bij het drinken van koffie of bij een glas bier. Bepaalde situaties en momenten worden in je brein automatisch geassocieerd met het roken van tabak. Je bent dus niet enkel verslaafd aan het product zelf, maar ook aan alles eromheen, inclusief de positieve effecten die roken met zich meebrengt.

Positieve effecten aan roken?

Ja, er zitten ook positieve effecten aan roken. Zonder hier al te diep op in te gaan, is het algemeen bekend dat roken zorgt voor een goede vetverbranding, minder stress, een verbeterd concentratievermogen en een verbeterde coördinatie van de grove motoriek. Ook beland je als roker sneller met iemand in een goed gesprek, omdat jullie samen de drukte ontvluchten om buiten even een sigaretje te roken. De voordelen van het roken wegen natuurlijk niet op tegen de nadelen, maar één van de voordelen, het verminderen van stress, speelt vaak wel een essentiële rol in het in stand houden van de verslaving. Daarom blijven veel mensen toch roken of steken ze er toch weer eentje op als ze in een stressvolle situatie belanden. In dit geval komt nicotine weer om de hoek kijken, want deze stof bereikt binnen enkele seconden je hersenen en zorgt voor zowel een stimulerend als kalmerend effect. Daarnaast geeft het kortstondig een soort geluksgevoel.

Ik wil stoppen met roken, wat nu?

Je wilt stoppen met roken, dat betekent dat je de belangrijkste eerste stap al hebt gezet. Het écht willen stoppen met roken, is essentieel om dit doel te behalen. Sta je er niet voor de volle 100 procent achter, dan is je missie kansloos. Ga je er echter volledig voor, dan ben je al halverwege. Naast dat we uiteraard een aantal bruikbare tips voor je op een rij hebben gezet in dit artikel, hebben we ook alle voordelen van het stoppen met roken uitgewerkt. Als je ziet wat het uitdrukken van je laatste sigaret voor een voordelen met zich meebrengt, zowel psychisch, lichamelijk als financieel, dan kan dit enorm motiverend werken om door te zetten op de momenten dat je het moeilijk hebt.

Voordelen van stoppen met roken

Wanneer je stopt met roken, dan brengt dit zeer veel voordelen met zich mee. Je zal niet alleen lichamelijk de positieve effecten gaan merken, maar ook geestelijk en financieel. Daarnaast houd je extra tijd over, kun je productiever zijn en doe je je omgeving een plezier. Onderstaand hebben we alle voordelen voor je op een rij gezet, zodat je hierop terug kunt vallen wanneer je het even moeilijk hebt en neigt terug te grijpen naar die verslavende tabaksstokjes.

Lichamelijke voordelen

Laten we beginnen bij het belangrijkste: de lichamelijke voordelen. Je hebt maar één lichaam, dus wees hier zuinig op. Wanneer je je laatste sigaret uitdrukt, zal je al na 20 minuten met het eerste positieve effect te maken krijgen. Waarschijnlijk ligt je peuk nog na te smeulen in de asbak op het moment dat je bloeddruk en hartslag gaan dalen. Dit effect treedt al na enkele tientallen minuten op. De fysieke voordelen die daarop volgen, hebben we hieronder kort samengevat:

  • Na 24 uur is de koolmonoxide volledig uit je lichaam verdwenen
  • Na 24 uur beginnen je longen al met een grote schoonmaak
  • Na 24 uur zal eveneens de sigarettenlucht uit je mond en vanaf je huid afnemen
  • Na 48 uur is de nicotine compleet uit je lichaam verdwenen
  • Na 48 uur treedt er verbetering van je smaak- en reukvermogen op
  • Na 72 uur heb je meer energie en wordt ademen eenvoudiger
  • Na 14 dagen begint je longfunctie en bloedsomloop te verbeteren
  • Na 14 dagen verbetert je conditie zich en verdwijnt je rokershoest langzaam
  • Na 3 weken gaat je huid er beter uitzien, want de doorbloeding neemt toe
  • Na 3 weken zal de gezondheid van je mond langzaam vooruitgaan
  • Vanaf een maand zal je longfunctie zich verbeteren met 10 á 30 procent
  • Vanaf een maand zal het longweefsel zich gaan herstellen
  • Vanaf een maand zal je stem verbeteren
  • Vanaf een maand verbetert je bloedcirculatie
  • Vanaf 3 maanden is het risico op longziektes en longkanker sterk verminderd
  • Vanaf 3 maanden is het risico op hart- en vaatziekten met 50% verminderd
  • Vanaf 3 maanden ben je lichamelijk én geestelijk sterk verbeterd
  • Vanaf 3 jaar is het risico op een hartinfarct net zo groot als bij een niet-roker
  • Na 10 jaar is de kans op longkanker bijna gehalveerd

Geestelijke voordelen

Stoppen met roken zorgt ervoor dat jij weer de baas wordt over je eigen geest. Niet toegeven aan de lichamelijke drang naar een sigaret is vaak nog wel te doen, maar de geestelijke drang is een stuk sterker en houdt bovendien een stuk langer aan. Wanneer je het toch weet vol te houden, kun je zeggen dat je zowel lichaam als geest weer onder controle hebt. Je bent niet meer afhankelijk van de sigaret, iets wat je een gevoel van extra vrijheid oplevert. Tevens zal je concentratievermogen verbeteren, want je bent niet meer om de zoveel uur afgeleid door een prikkel van je brein dat het weer tijd is om een sigaretje te roken. Doordat je brein zich nu beter kan focussen en jij geen rookpauzes meer neemt, zal je zien dat je ook een stuk productiever wordt.

Financiële voordelen

Stoppen met roken is goed voor lichaam en geest, maar net zo goed voor je portemonnee. Sterker nog: het zal je verbazen hoeveel geld er overblijft als je de sigaret links laat liggen. Stel je rookt een klein pakje per dag. Op het moment van schrijven kost een pakje gemiddeld 6,50 euro. Dit betekent dat je op maandbasis al zo’n 200 euro lichter bent. Trek dit door over een jaar en je hebt een kleine 2500 euro weggerookt. Van dit geld had je ook op vakantie kunnen gaan, een fonkelnieuwe televisie kunnen kopen, een Netflix-abonnement voor 16 jaar af kunnen sluiten of 45 keer van uit eten kunnen gaan. Probeer jezelf te beseffen dat je een enorme som geld weggooit voor iets dat je zowel lichamelijk als geestelijk beschadigt. Waarom zou je daar voor betalen? Nog los van het feit dat je zoveel andere leuke dingen had kunnen doen met dit geld.

Tips om te stoppen met roken

Oke, je hebt al het bovenstaande nog eens rustig doorgelezen en weet het nu zeker: je wilt stoppen met roken. Klasse, maar hoe nu verder? Misschien heb je het al eens eerder geprobeerd en weet je dat het je puur op eigen kracht niet gaat lukken. Toch wil je deze keer succesvol stoppen met roken. Om je daarbij te helpen, hebben wij een aantal tips op papier (beter gezegd: op het scherm) gezet. Kijk welke tips het meest op jou van toepassing zijn en waar je denkt het meeste aan te hebben. Mocht het je met deze handvatten alsnog niet lukken, dan ben je gewoon een slappe zak. Geintje, natuurlijk. Mocht je toch weer terugvallen, troost jezelf dan met de gedachte dat iedere sigaret die je minder hebt gerookt wel een stap vooruit is geweest, zowel lichamelijk, geestelijk als financieel!

#1 Vermijd situaties die je associeert met roken

De eerste en misschien wel de belangrijkste tip: blijf uit de buurt van situaties die door jouw brein worden geassocieerd met roken. Was het bijvoorbeeld een gewoonte om te roken bij je eerste kop koffie? Laat je bakkie koffie dan even voor wat het is en trigger jezelf de eerste dagen niet. Ditzelfde geldt voor een sigaret in combinatie met alcohol. Drink even een tijdje niets, zodat je de prikkels vermijd om een sigaret op te steken. Bij de welbekende after dinner-sigaret gaat dit wat lastiger, want je zal toch moeten eten. Probeer in dat geval je zinnen zo snel mogelijk op iets anders te zetten. Ga iets actiefs doen, waardoor je de prikkels geen kans geeft.

#2 Zorg dat er geen sigaretten in de buurt zijn

Als je besluit te stoppen met roken, kun je het beste direct alle overgebleven sigaretten uit je directe omgeving verwijderen. Als je ze niet in huis hebt, word je ook niet verleid en kun je ook niet roken. Het creëert tevens een extra drempel om wel weer te gaan roken. Je moet immers weer naar de winkel en je portemonnee trekken om een pakje aan te schaffen. Heb je dus nog een half pakje in huis liggen? Denk dan niet dat het zonde geld is om ze weg te gooien, want het is de bedoeling dat je ze toch niet meer aanraakt. En daarbij: al houd je het maar één dag vol om niet te roken, dan heb je dit halve pakje alweer ruimschoots terugverdiend. Weggooien die peuken dus!

#3 Zoek een (tijdelijk) alternatief

Sigaretten zijn – zoals hierboven uitgelegd – niet alleen verslavend vanwege de nicotine, maar ook vanwege het gehele moment dat er rondom gecreëerd wordt. Het kan een automatisme zijn geworden om bijvoorbeeld in de pauze van je werk een kop koffie te halen, naar buiten te gaan, op een stoeltje te ploffen en een sigaret op te steken. Je kunt dit ritueel grotendeels in stand houden, maar vervang de sigaret dan eens door iets anders. Zo kun je overwegen om op een lolly te zuigen, op zoethout te kauwen of om een stressbal mee naar buiten te nemen. Associeer je koffie met een sigaret, kies dan voor een andere (warme) drank tijdens je pauze.

#4 Wees bewust

Het klinkt eenvoudig, maar het kan soms knap lastig zijn om je bewust te zijn van het feit dat je gestopt bent met roken. Wanneer je weer eens trek hebt in een sigaret, weet dan dat dit gevoel slechts enkele minuten aanhoudt. Noem op deze momenten alle nadelen op die roken met zich meebrengt en overtuig jezelf van het feit dat je geen roker meer bent. Eigenlijk speel je een psychologisch spel met jezelf en het is aan jou om of je dit spel als winnaar afsluit.

#5 Beloon jezelf

Een win-win-situatie voor als je stopt met roken. Wanneer je ervoor kiest om een beloningssysteem voor jezelf te introduceren, kun je extra gemotiveerd blijven om de sigaret links te laten liggen. Het geld dat je uitspaart door te stoppen met roken, steek je in iets leuks voor jezelf. Als je een pakje per dag rookte, dan kun je iedere week een cadeau voor jezelf halen ter waarde van 50 euro. Je kan er ook voor kiezen om het geld op te sparen. Aan het einde van het jaar heb je dan plots een extra vakantie bij elkaar gespaard. Dat is nog eens de moeite waard!

#6 Zorg dat je iets in je handen hebt

Je hoort het vaak: rokers die stellen dat ze ‘iets in hun handen moeten hebben’. Ook dit is een automatisme geworden. Deze momenten doen zich veel voor tijdens het uitgaan, op het terras en in situaties waarin men moet wachten, bijvoorbeeld bij een bushalte. Zorg dat je daarom iets anders op zak hebt om de prikkels weg te nemen. Dit kan een stressbal zijn, maar ook een pen of paperclip kan al helpen. Een soortgelijk iets is te adviseren bij de momenten dat je je verveelt. Veel mensen gaan roken uit verveling, dus zorg dat je een alternatief voorhanden hebt, bijvoorbeeld een draagbare spelcomputer, een mobiele telefoon of een tijdschrift.

#7 Vermijd ‘gezelligheidsdrankjes’ met cafeïne of alcohol

We hebben het al een paar keer eerder gezegd, maar verstokte rokers zullen bepaalde dranken automatisch associëren met een sigaret. Voor veel mensen is een kop koffie de grootste boosdoener, maar ook een biertje op het terras kan de verleiding extra aanwakkeren. Laat ‘gezelligheidsdrankjes’ zoals koffie, thee, bier en wijn even een tijdje links liggen om het jezelf niet extra moeilijk te maken. Daarnaast is het alleen maar goed om een tijdje geen caffeïne en/of alcohol binnen te krijgen. Zie het dus als een win-win-situatie.

#8 Stop niet alleen, maar doe het samen

Je komt als net gestopte roker op de verjaardag van een vriend en de helft van de groep gaat naar buiten om een sigaret te verorberen. Je bezwijkt onder de druk en doet mee. Herkenbaar? Net gestopte rokers zijn erg gevoelig voor situaties waarin mensen wél gaan roken. Probeer daarom een aantal vrienden of familieleden te overtuigen om ook te stoppen met roken. Wanneer je dan samen op een feestje bent, kun je terugvallen op elkaar. Je bent dan niet meer de enige die niet rookt.

#9 Bouw af met de e-sigaret

Het is misschien niet de meest gezonde optie om te stoppen met roken, maar veel mensen hebben baat bij een (kortstondige) overstap op de e-sigaret. Het houdt namelijk je gewoontes omtrent het roken in stand, maar is fors minder schadelijk voor de gezondheid. Daarnaast is het stukken goedkoper dan het roken van de tabaksvariant. E-sigaretten werken in de regel met liquids, een vloeistof die ‘gerookt’ wordt. Deze liquids zijn in allerlei verschillende smaken te krijgen en hebben verschillende hoeveelheden nicotine. Ook zijn ze nicotinevrij te krijgen, waardoor je er dus voor kunt kiezen om te beginnen met een liquid met nicotine en daarna kunt afbouwen naar nul.

✎ VERS VAN DE PERS

★ MEEST GELEZEN